ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΕΚΕΡΗΣ: Λίγος εμφύλιος ακόμα

Την Τετάρτη 15 Ιούνη στο Αίθριο του Παλιού Νοσοκομείου έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Άγγελου Τσέκερη (β’ έκδοση, Θεμέλιο, 2021). Το βιβλίο παρουσίασαν οι Σία Αναγνωστοπούλου, Δημήτρης Αλεξόπουλος, Γιάννης Παππάς και Βασίλειος Χριστόπουλος.

Η Εισήγησή μου έχει τίτλο: Οι αναλογίες της εξαετίας 58-63 με το …σήμερα.

Όταν διάβαζα το βιβλίο του Αγγ.Τσεκερη στάθηκα στη σελίδα 40 όπου αναφέρει τα εξής:
«Όσοι μιλούσαν για την ανάγκη να σταματήσουν οι διώξεις (αναφέρεται στο 1954 και μετά) είχαν στο μυαλό τους ένα σταθερό πολιτικό σύστημα, όπου η Δεξιά θα ήταν μονίμως κυβέρνηση, το Κέντρο μονίμως αξιωματική αντιπολίτευση και η ηττημένη στον εμφύλιο Αριστερά… ελεγχόμενη και στη γωνία. Με το αποτέλεσμα των εκλογών του 1958 είχαν έρθει τα πάνω κάτω. Παρά το ανελέητο μετεμφυλιακό κυνηγητό, οι ρίζες της Αριστεράς στην ελληνική κοινωνία είχαν αποδειχτεί εξαιρετικά ανθεκτικές. Η ΕΔΑ εμφανιζόταν ικανή …. ακόμη και να απειλήσει την εξουσία του Καραμανλή….»
Όπως μας εξιστορεί ο Τσέκερης, από την επομένη μέρα των εκλογών του 1958, ξεκινά ένας νέος γύρος διώξεων και τρομοκρατίας.

Ο σπουδαίος νεοελληνιστής Μάριο Βίτι στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, γράφει πως το καλό σύγχρονο ιστορικό μυθιστόρημα δεν υπηρετεί μόνο τη γνώση μιας ιστορικής περιόδου. Αλλά, υπηρετεί πρωτίστως το φωτισμό της εποχής μας.
Και φορτίζεται όχι από τη γνώση της τάδε εποχής, αλλά από τις αντιστοιχίες, τις αναλογίες ανάμεσα σε εκείνη την εποχή και τη σημερινή.
Το γεγονός αυτό ενεργοποιεί τον αναγνώστη και προκαλεί τη συμμετοχή και το ενδιαφέρον του με τρόπο καινούριο.
Κατ’ αναλογία με αυτά (και με την άδεια της καθηγήτριας της ιστορίας που έχω δίπλα μου), θα συμπλήρωνα ότι η καλή ιστορική έρευνα σε υποφωτισμένες περιόδους της ιστορίας δεν μπορεί να γίνεται μόνο για τη χαρά της γνώσης, ούτε και για την ικανοποίηση και ανακούφιση πως εκείνα τα φοβερά χρόνια πέρασαν ανεπιστρεπτί και τώρα ζούμε καλύτερες μέρες δημοκρατίας. Ειδικά για την Αριστερά μας.
Γιατί όποια πρόοδος και αν υπάρχει, που σίγουρα υπάρχει, η καλή έρευνα φωτίζει και τη σημερινή εποχή. Και φορτίζεται από τις αντιστοιχίες, τις αναλογίες, ανάμεσα σε εκείνη την εποχή της αστυνομοκρατίας και του βούρδουλα του Καραμανλή και στη σημερινή εποχή των πληρωμένων ΜΜΕ και της ελεγχόμενης δημοκρατίας.
Και αυτές οι αντιστοιχίες γίνονται φανερές διαβάζοντας το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζουμε.
Κατ΄αρχάς την εξαετία 58-63 το κύρος της Αριστεράς, παρά την πολεμική ήττα των εμφυλίων, παραμένει ισχυρό και ιδεολογικά ηγεμονικό. Στη βουλή του 1958 η Δεξιά δέχεται το συνεχές σφυροκόπημα της ΕΔΑ. Θα σας ταράξουμε στην νομιμότητα, κωδικοποιήθηκαν οι αγορεύσεις του Ηλία Ηλιού που στο βιβλίο αναφέρονται αναλυτικά.
Η κυβέρνηση γρήγορα κατάλαβε πως το κοινοβούλιο δεν είναι το κατάλληλο έδαφος για την αντιπαράθεση με την Αριστερά. Όπως περιγράφει ο Τσέκερης, η Καραμανλική Δεξιά επέλεξε το πεδίο της βίας, της αντικομμουνιστικής προπαγάνδας, της κατασκοπολογίας, της τρομολαγνείας με προβοκάτσιες, σκευωρίες και fake news.
Οργανώνει επίσημα την κρατική προπαγάνδα μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Τύπου και πληροφοριών και αργότερα της Υπηρεσίας Πληροφοριών.
Συγκροτεί μάλιστα κεντρικό ιδεολογικό – προπαγανδιστικό μηχανισμό: Ο Τσέκερης μας αναφέρει αναλυτικά ποιοι τον στελεχώνουν: Σάββας Κωνσταντόπουλος, Άγγελος Προκοπίου, Θοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, Γεώργιος Γεωργαλάς. Γνωστά πρωτοπαλίκαρα της δικτατορίας των συνταγματαρχών για μας τους παλιότερους. Κάποιοι από αυτούς με θητεία, στα νιάτα τους, και στην Αριστερά. Μην ξαφνιάζεστε, έχουμε και σήμερα τέτοιους.
Η κατάσταση αυτή αποχαλινώθηκε εντελώς στις εκλογές βίας και νοθείας του 1961.
Από το 1961, όπως μας πληροφορεί ο Τσέκερης, η μάχη δίνεται μέσα στο λαϊκό κίνημα. Ξεσπά ένα ρωμαλέο δημοκρατικό κίνημα και η ΕΔΑ, πέρα από την κοινοβουλευτική μάχη που συνεχίζει να δίνει, κατεβαίνει και στους δρόμους. Καμπή αυτής της σύγκρουσης είναι η δολοφονία του Λαμπράκη, τον Μάιο του 1963, από όπου ξεκινά η πολιτική κατάρρευση του Καραμανλή.
Διαβάζοντας σήμερα το βιβλίο του Τσέκερη, μοιραία κάνουμε άμεσους συσχετισμούς με το σήμερα.
Ας δούμε τα ΜΜΕ της εποχής (εφημερίδες και ραδιόφωνο)
Οι εφημερίδες πρώτα: Το 1958 εκδίδονται οι συντηρητικές Καθημερινή, Εστία, Ακρόπολις, Εθν. Κήρυξ, Απογευματινή και Βραδυνή, οι κεντρώες Ελευθερία, Βήμα, Αθηναϊκή, Εθνος και Νέα, ενώ η Αριστερά εκφράζεται μέσα από την Αυγή και τον Ανεξάρτητο τύπο.
Στα τέλη του 1958 η εφημερίδα Νεολόγος Πατρών αποκάλυψε τις κρυφές χρηματοδοτήσεις υπό μορφήν επιχορηγήσεων, απλήρωτων δανείων, κρατικής διαφήμισης κλπ προς τις υπάκουες εφημερίδες, δεξιές, δήθεν ανεξάρτητες και κεντρώες.
Όπως αναφέρει ο Τσέκερης, την τότε Λίστα Πέτσα την διαχειρίστηκε εν κρυπτώ ο υπουργός προεδρίας Κωνσταντίνος Τσάτσος. Η Λίστα Τσάτσου ανήλθε σε 90 εκ. δρχμ.
Ο Τσέκερης μάς περιγράφει αναλυτικά και το τότε ραδιόφωνο. Στο κρατικό ραδιόφωνο, αποκλειστική πηγή ενημέρωσης και ψυχαγωγίας των λαϊκών στρωμάτων, καταγγέλλονται προσλήψεις ημετέρων, αναθέσεις εκατομμυρίων κλπ. Ταυτόχρονα το ραδιόφωνο έχει μετατραπεί σε όργανο αντικομουνισμού και κυβερνητικής προπαγάνδας. Υπήρχαν δυο σταθμοί τότε. Το ΕΙΡ δικτυωμένο περιφερειακά σε όλη τη χώρα και ο σταθμός των Εν. Δυνάμεων.
Τα Fake news οργιάζουν. Ο Τσέκερης αναφέρει το παράδειγμα όπου κάποιες δηλώσεις του Χρουτσώφ ότι «σε περίπτωση πολέμου η ΕΣΣΔ θα χτυπήσει βάσεις του ΝΑΤΟ», ερμηνεύονται ότι η ΕΣΣΔ θα βομβαρδίσει την Ακρόπολη.
Το Fake αναπαράγουν οι εφημερίδες και τα ραδιόφωνα.

Τις αντιστοιχίες, τις αναλογίες με το σήμερα ο Τσέκερης μάς τις αναφέρει έμμεσα. Ο τρόπος, όμως, που παρουσιάζει τα τότε γεγονότα μας εξαναγκάζει, θέλουμε δεν θέλουμε, να συνομιλούμε με το σήμερα. Μερικές φορές είναι όλα τόσο καθαρά που δεν χρειάζεται καν υπόμνηση.
Όσο η Αριστερά παραμένει ένα μικρό και ακίνδυνο κόμμα, όσο δεν αμφισβητεί τους ισόβιους ιδιοκτήτες της χώρας, δεν υπάρχει πρόβλημα, μας είπε ήδη ο Τσέκερης.
Το πρόβλημα εμφανίζεται, όπως και στις μέρες μας, όταν ο λαός εμπιστεύεται σε δύσκολες συνθήκες την Αριστερά. Τότε όπως και τώρα οι φερόμενοι ιδιοκτήτες της χώρας πανικοβάλλονται.

Στις μέρες μας δεν χρησιμοποιείται κατά κανόνα ο βούρδουλας του κράτους και τα στειλιάρια του παρακράτους. Όπως είπε και ο Ουμπέρτο Έκο από τη δεκαετία του ’80….. «σήμερα μόνο οι ηλίθιοι κάνουν δικτατορίες με τανκς, από τη στιγμή που υπάρχει η τηλεόραση».
Σήμερα έχουμε τα παντοδύναμα ΜΜΕ. Και αντί της λίστα Τσάτσου έχουμε τη λίστα Πέτσα. Σήμερα οι Κωνσταντόπουλοι και Γεωργαλάδες λέγονται μονταζιέρα της Ομάδα Αλήθειας.
Σήμερα δεν χρησιμοποιούν στρατοδικεία και σύσσωμη τη δικαιοσύνη, αλλά επιλεκτικά τους ανώτερους δικαστές σε κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις. Για να προωθούν τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, για να στήνουν σκευωρίες εκεί που υπάρχουν σκάνδαλα, για να διώκουν τους λιγοστούς δημοσιογράφους και δικαστές που κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Η Ευρώπη εγκαλεί την Ελλάδα για περιορισμό της ελευθερίας του λόγου και του Τύπου αλλά ο Μητσοτάκης ξέρει καλά πως αυτός είναι δρόμος του. Δεν έχει άλλο δρόμο. Έξω από αυτόν χάνει την εξουσία και καταρρέει.
Μόνο που σήμερα εκτός των ΜΜΕ έχει αναδυθεί και μια εναλλακτική ενημέρωση, αυτή των social media. Αυτό δεν το αναφέρει ο Τσέκερης, είναι όπως καταλαβαίνεται ένα σχόλιο δικό μου.
Να θυμίσουμε πως ο Μητσοτάκης θεωρεί τα social βλαπτικά για τη δημοκρατία:
«…τα social media….δημιουργούν στεγανά έντασης…. όπου ανατροφοδοτούνται τα στερεότυπα…. και αυτό είναι κακό για τη δημοκρατία μας…».
Όπως μας πληροφορεί ο Τσέκερης, αυτή τη φορά μέσα από την ΑΥΓΗ, ο Μητσοτάκης ετοιμάζει λογοκρισία και στα κοινωνικά δίκτυα. Όπως αποκάλυψε πρόσφατα στο Νταβός προτίθεται να αναθέσει σε μεγάλες εταιρείες τον έλεγχο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Δικαίως το βιβλίο του Άγγελου Τσέκερη «Λίγος Εμφύλιος ακόμα βρίσκεται σε δεύτερη έκδοση. Φωτίζει μια περιορισμένη περίοδο, σχετικά υποφωτισμένη, με μεγάλο ωστόσο ενδιαφέρον.
Όπου στο όνομα της Δημοκρατίας, δόθηκε μια καθολική πολιτική, θεσμική, και κοινωνική μάχη. H Αριστερά απάντησε οργανωμένα και πεισματικά στη βουλή, στους δρόμους, στα δικαστήρια, ακόμη και στις φυλακές και στην εξορία. Ο Τσέκερης δεν θυμίζει μόνο τις μεθόδους και τα εγκλήματα της δεξιάς, αλλά και το ποια είναι η αληθινή δύναμη της Αριστεράς όταν δίνει μάχες αξιών.
Αυτή η μάχη της περιόδου 58-63 αξίζει να διαβαστεί… για να μας παραδειγματίσει και για το σήμερα. Γι’ αυτό είπαμε εισαγωγικά πως το βιβλίο ως ιστορικό μελέτημα δεν έχει μόνο αξία για το χτες, αλλά και για το σήμερα. Με τις πολλαπλές αναφορές και αντιστοιχίσεις για το σήμερα, που ο αναγνώστης αυτόματα κάνει, μπορεί να διαβαστεί πολλαπλά. Ακόμη και σαν ένας οδηγός…. για τις μάχες που σήμερα η Αριστερά έχει να δώσει.

Advertisement